De 20ste eeuw – keramiek als spiegel van de tijd

Vanaf 5 september 2015 neemt Keramiekmuseum Princessehof in Leeuwarden u mee terug in de tijd. De tentoonstelling De 20ste eeuw – keramiek als spiegel van de tijd brengt de eeuw tot leven. De suikerspinkapsels van de jaren 60, de beelden van de eerste mens op de maan en de protestdemonstraties in de jaren 70: kent u ze nog? Al deze trends en ontwikkelingen zijn terug te zien in de gebruiksvoorwerpen uit die tijd. Van keramische ‘Brigitte Bardot-kopjes’ aan de wand tot de pukkel (legertas) die kunstenaar Diet Wiegman maakt in 1975. Nostalgische foto’s, filmbeelden en meubels, maar ook een echte sixties caravan, maken in de tentoonstelling het verleden voelbaar. Frans Leidelmeijer, bekend van Tussen Kunst & Kitsch, stelde de tentoonstelling samen en is uw gastheer in de audiotour.

In het eerste kwart van de eeuw wordt de wereld groter, met de uitvinding van elektriciteit, de telegraaf en het vliegtuig. Exotische culturen komen binnen handbereik en dat zie je bijvoorbeeld terug in vazen met batikpatronen uit ons Indie. Tegelijk worden de rokken korter, iedereen danst de charleston en mannenberoepen worden toegankelijk voor vrouwen. In deze tijd verschijnen vazen met sensuele dames en ook beeldjes van sierlijke atletes. Na een tijd van crisis en oorlog neemt vanaf de jaren 50 de welvaart toe. Gezinnen worden kleiner en tieners krijgen hun eigen kamers. Ze worden ingericht met rotanstoeltjes, maar ook met teenagerkeramiek zoals ‘Brigitte Bardot-kopjes’ aan de wand. De wereld is aan de buis gekluisterd als de Amerikanen in 1969 de eerste mens op de maan zetten. Robotfiguren en vazen in de vorm van raketten zijn typisch voor dit ruimtevaarttijdperk. Een bijzonder hoogtepunt in de tentoonstelling is een echte sixties caravan die van binnen bekeken kan worden. Uiteraard met bijbehorend vakantiekeramiek, als symbool van de opkomende vakantiecultuur eind jaren 60. In de jaren 70 gaat iedereen massaal de straat op om te demonstreren en wordt afscheid genomen van alles wat burgerlijk is. Kunstenaars laten zich hierdoor inspireren, zo maakt Pieter Groot rond 1970 een keramisch zwijn met Consumptiemaatschappij als titel. Gebruiksvoorwerpen worden het onderwerp van kunst, zie bijvoorbeeld de pukkel (legertas) die Diet Wiegman maakte in 1975, hij is net echt! De ongekende welvaart in de jaren 90 voedt het individualisme. Keramisten en kunstenaars maken veel extravagante mensfiguren in deze periode. Keramiekmuseum Princessehof vertelt het verhaal van de 20ste eeuw, maar dan anders. Er zijn vazen, klokken, beelden en tegeltableaus te zien, maar ook serviezen en ander gebruiksgoed. Historische foto’s, meubels, filmbeelden, schilderijen en zelfs een jukebox brengen de eeuw tot leven.

De 20ste eeuw – keramiek als spiegel van de tijd is te zien in Keramiekmuseum Princessehof tot en met 3 juli 2016.

Afbeelding: Fotografie en concept Heleen Haijtema. Dorothea Roth, vaas, 1970-1975, Roth Eberhahn West Germany (Collectie Petra Mesken).